عبد الحسين نوايى
252
نادرشاه و بازماندگانش ( همراه با نامه هاى سلطنتى و اسناد رسمى و ادارى ) ( فارسى )
معمول گردد و همچنين در اين گونه موارد خطر تأمين قطعى داده شود كه در كشتيهاى شكستهء ايشان هيچگونه غارتى به عمل نيايد و چنانچه يكى از اتباع روسيه در ايران فوت كند ، اموال وى بىكم و كاست به درخواست شركاى ايشان به كسانشان داده شود و در برابر امضاى ايشان بىنقص تحويل دهند . 4 - متقابلا به اتباع ايران كه در روسيه هستند يا از طريق روسيه به تجارت به كشورهاى ديگر مىروند وعده داده مىشود كه از جانب امپراطريس بزرگ روسيه از هرگونه اعانت و امداد و آزادى در برابر احكام و سنن روسيه چنان كه شايستهء اتباع دولت است برخوردار شوند و در برابر هر گونه تقاضاى ايشان با كمال انصاف كمك به عمل آيد و در اين زمينه از جانب امپراطريس بزرگ روسيه در شهرها و همهء نواحى تابع دولت روسيه دستور داده خواهد شد - چنان كه شايسته دوستى است - با صدور فرمانها در همه نواحى دولت امپراطورى بزرگ روسيه ، هرگونه مساعدت با ايشان معمول گردد و تقاضاهاى ايشان برآورده گردد مورد هر گونه حمايت قرار گيرند و نيز از جانب امپراطريس بزرگ روسيه تعهد مىشود كه بازرگانانى كه با اسناد رسمى و معتبر دولتى براى خريد كالاهاى مورد احتياج شاه به روسيه مىآيند ، به پاس احترام شاه ايران ، از پرداخت گمرك دولتى معاف باشند و اين بازرگانان بنا بر رسوم قديم مورد احترام قرار خواهند گرفت و از هر گونه اعانت و استقبال برخوردار خواهند شد . البته مشروط بدان كه اين تجارت به سود مردم ايران باشد نه اين كه تجار مزبور كالا براى بازرگانى خصوصى تحصيل كنند و جز براى شاه به تهيه و خريد كالا بپردازند . 5 - چنان كه قبلا ذكر شد ، از آغاز سركشى ياغيان در كشور ايران و قيامشان در برابر اتباع شاه به بسيارى از بازرگانان روسى خساراتى وارد آمده چند صد هزار روبل دارائى ايشان به غارت رفته و در نتيجه جمعى از تجار روسى ورشكست شدهاند و بدين سبب امپراطريس روسيه كه از اين گرفتاريهاى اتباع باوفاى خود متأثر شده فرمان داده است كه مراتب به پيشگاه شاه ايران معروض گردد تا دربارهء اين بازرگانان روسى از جانب شاه دادرسى به عمل آيد و اموال به غارت رفتهء ايشان مسترد شود و